Verdonkeren Natura 2000-gebied Tongeren, Gortel en Niersen

Donkerte is een belangrijke kwaliteit van de Veluwe. Kunstlicht heeft invloed op dieren, planten en mensen. Het verstoort natuurlijke ritmes en kan gevolgen hebben voor biodiversiteit en slaap. Omdat Tongeren, Gortel en Niersen volledig in Natura 2000-gebied liggen, is het belangrijk om de natuur daar zo goed mogelijk te beschermen. Daarom onderzochten we tijdens deze proef hoe we verlichting in het buitengebied konden verminderen. Bijvoorbeeld door lantaarnpalen uit te zetten of ze korter te laten branden. Ook keken we naar andere verlichting die minder verstorend is voor mens en dier.

In mei 2025 organiseerden we informatiebijeenkomsten voor inwoners van Tongeren, Gortel en Niersen. Tijdens deze bijeenkomsten gingen we met inwoners in gesprek over de proef en mogelijke maatregelen.
In Tongeren kwamen we tijdens de bijeenkomst direct samen tot afspraken voor de proef. In Gortel en Niersen waren de meningen meer verdeeld. Daarom konden inwoners daar na afloop per e-mail hun voorkeuren en ideeën doorgeven. Deze reacties namen we mee in de verdere uitwerking van de proef.

De proef liep van eind augustus 2025 tot eind december 2025. Tijdens de proef zetten we lantaarnpalen uit of lieten we ze korter branden. Ook namen we verkeerskundige maatregelen om het gebied verkeersveilig te houden. Denk aan reflectorbanden op lantaarnpalen, reflecterende markeringen en extra zichtbare verkeerspunten in het buitengebied. De proef vond plaats op de volgende wegen:

• Tongeren: Le Chevalierlaan
• Gortel: Vierhouterweg, Gortelseweg, Oranjeweg en Lankertsweg
• Niersen: Elburgerweg

Tijdens de proef bleven alle lantaarnpalen staan. Inwoners konden tijdens de proef hun ervaringen en mening met ons delen.

Na afloop van de proef vroegen we inwoners hoe zij de proef hebben ervaren en welke voorkeuren zij hadden voor de verlichting per lantaarnpaal. Daarbij keken we niet alleen naar de wensen van inwoners, maar ook naar verkeersveiligheid, leefbaarheid, natuur en de landschappelijke belangen van het Natura 2000-gebied. Op basis daarvan maakten we een definitieve afweging.

In Tongeren blijven lantaarnpalen 3, 7 en 8 aan. De overige lantaarnpalen blijven uit. De verlichting die aanblijft krijgt amberkleurig licht. Dit licht is minder verstorend voor mens en dier dan standaard wit licht. De verlichting brandt tot 23.00 uur en gaat vanaf 6.00 uur weer aan totdat het licht wordt.

In Gortel blijven lantaarnpalen 32 en 33 aan. De overige lantaarnpalen blijven uit. In Niersen gaan lantaarnpalen 6, 7 en 8 weer aan. Ook hier krijgen de lantaarnpalen amberkleurige verlichting. De verlichting brandt tot 23.00 uur en gaat vanaf 6.00 uur weer aan totdat het licht wordt.

De verlichting blijft voorlopig ingesteld volgens de gemaakte keuzes. De lantaarnpalen blijven in ieder geval in 2026 nog staan. Op een later moment verwijderen we de lantaarnpalen die niet meer worden gebruikt.

De proef richtte zich op openbare verlichting. In een eventuele volgende fase kan ook gekeken worden naar andere vormen van verlichting in het buitengebied.
Met deze proef onderzochten we samen met inwoners hoe we het buitengebied donkerder kunnen maken, met aandacht voor natuur, leefbaarheid en verkeersveiligheid. De ervaringen uit de proef en de reacties van inwoners hebben geholpen bij de keuzes die nu zijn gemaakt voor de verlichting in Tongeren, Gortel en Niersen.

Hebt u vragen over de proef of de verlichting in het buitengebied? Mail dan naar verdonkeren@epe.nl.