Reacties participatiegroep Herinrichting Hoofdstraat centrum Epe 14 en 18 oktober 2025

Reacties, vragen en ideeën van de participatiegroep op de plannen voor het project Herinrichting Hoofdstraat Epe. Dit zijn alle reacties tijdens de bijeenkomsten op 14 en 28 oktober 2025. Ook de adviezen van de gemeente zijn hierin verwerkt.

Onderwerp 1: Fietsers

Advies 1: Gedeelte voor de kerk vanaf de Beekstraat tot de Markt fietsvrij maken. Houd het stukje waar niet gefietst mag worden zo kort mogelijk.
- Afspraak/actie: Omrijrouters voor fietsers, bebording, wijze van afsluiten en knooppunten op een later moment verder bespreken met participatiegroep.
Advies 1a: Gedeelte voor de kerk tot de Markt alleen tijdens winkeltijden fietsvrij.
Advies 1b: Gedeelte voor de kerk de Markt permanent fietsvrij, voor de duidelijkheid.
Advies 2: Gedeelte voor de kerk tot iets voorbij de Posthoorn permanent fietsvrij.
Advies 3: Een afsluiting voor fietsers moet duidelijk en te handhaven zijn.
Advies 4: Faciliteer fietsparkeren dichtbij en op een aantrekkelijke manier (diverse voorbeelden worden genoemd). Zorg voor faciliteiten voor mensen die hun (dure) fiets niet onbeheerd willen achterlaten (bijvoorbeeld een bewaakte (gratis) stalling).

Onderwerp 2: Toegankelijkheid en veiligheid

Vraag 1 Is wettelijk bepaald dat er een afstand van 50-75 meter moet zijn vanaf een invalidenparkeerplaats tot aan bepaalde voorzieningen?
- Reactie gemeente: In de nota parkeernormen van de gemeente is opgenomen dat: "Algemene gehandicaptenparkeerplaatsen Bestuurders of passagiers die beschikken over een gehandicaptenparkeerkaart kunnen gebruik maken van algemene gehandicaptenparkeerplaatsen in de centra of bij voorzieningen. De parkeerplaats is gemarkeerd met een kruis en het verkeersbord E6 'Gehandicaptenparkeerplaats'. Anderen mogen er niet parkeren. Bij elk openbaar gebouw hoort tenminste één algemene gehandicaptenparkeerplaats aanwezig te zijn. Bij publieke voorzieningen moet 5% van het aantal parkeerplaatsen worden aangelegd als algemene gehandicaptenparkeerplaats. De afstand tot de ingang van het gebouw dient minder te zijn dan 50 meter."
Vraag 2: Systeem met bollards, kan gegarandeerd worden dat dit altijd goed werkt?
- Afspraak/actie: De gemeente laat een onderzoek uitvoeren naar welke wijze van afsluiten voor autoverkeer het beste past bij de beoogde afsluiting van de Hoofdstraat. Functionaliteit en risico's zijn onderdeel van dat onderzoek waar onder andere bollards onderzocht worden.
Vraag 3: Hoeveel winkels/ondernemingen in het af te sluiten gebied kunnen alleen via de voorkant (Hoofdstraat) bevoorraad worden?
- Afspraak/actie: Gemeente gaat dit uitzoeken.
Advies 1: Als er in het af te sluiten gebied maar twee plekken zijn om te laden en lossen, werk dan niet met venstertijden.
Advies 2: Neem prullenbakken mee in het ontwerp.
Advies 3: Zorg voor invalideparkeerplaatsen zo dicht mogelijk bij het af te sluiten gebied, maar niet binnen het af te sluiten gebied. Dit in verband met veiligheid en het voorkomen van oneigenlijk gebruik van invalidekaarten.
De stichting Kruimelschaar kan op dezelfde wijze gebruik maken van deze parkeerplaatsen.
Advies 4: Betrek de adviesraad sociaal domein.
- Reactie gemeente: Adviesgroep Sociaal Domein was op voorhand uitgenodigd voor deze participatiegroep. Ze hebben ervoor gekozen niet aan te sluiten. Maar in overleg met hen gaan we de plannen wel bespreken met de doelgroep die ze vertegenwoordigen.
Advies 5: Houd rekening met aansluitingen voor de feestverlichting.
Vraag 4: Ter hoogte van Hullegie richting de Willem Tellstraat kunnen de vrachtwagens de draai niet goed maken. Kan hier bij de herinrichting rekening mee gehouden worden.

Onderwerp 3: Ruimte voor evenementen en terrassen

Vraag 1: Wanneer worden de participatiegroepleden bij het evenementenbeleid betrokken?
- Afspraak/actie: Planning evenementenbeleid delen met Participatiegroep.
- Reactie gemeente: Voor het evenementenbeleid wordt er vanaf november gestart met de participatie met omwonenden en organisatoren voor de vaste evenementenlocaties en met alle inwoners. In de periode maart tot en met mei wordt het nieuwe evenementenbeleid vervolgens ter inzage gelegd. Daarna kan het ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden.
Vraag 2: Is het verplicht dat er ruimte is tussen terras en gevels, zodat voetgangers daar kunnen lopen?
- Reactie gemeente: Voor terrassen geldt dat er vanaf de gevel een obstakelvrije zone van 2 meter moet zijn voor voetgangers, rollators, kinderwagens etc. (zie artikel 1.3 van de Beleidsregels terrassen: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR122649/1)
Advies 1: Wees duidelijk over waar de terrassen zijn en wat voetgangersgebied is. Dus duidelijkheid over de begrenzing van de terrassen. En wat de eisen voor looproutes en afscherming zijn.
Advies 2: Bekijk of winterterrassen mogelijk zijn en welke eisen of voorwaarden daarbij horen.
Advies 3: Zorg dat er voldoende ruimte is voor evenementen. Evenementen, terrassen en de uitstraling daarvan zijn cruciaal voor het dorp.
Advies 4: Kijk voor locaties voor grote evenementen verder dan alleen het plein bij de Kerk.
Advies 5: Op het Gruttersplein of bij de Action is ook ruimte voor evenementen.
Advies 6: Zorg dat podia, die gezien worden als tijdelijk bouwwerk, op gemeentegrond geplaatst worden. Dat is makkelijker voor organisatoren en vergunningverlening.
Vraag 3: Als een evenemententerrein overlapt met een terras, wat betekent dat dan voor mijn terras?
Vraag 4: Wat zijn A-, B- en C-evenementen?
- Reactie gemeente: Dat is een aanduiding van de grootte van de evenementen. Ook heeft het te maken met het aantal weken voordat een vergunning moet worden aangevraagd. Terug te vinden in het Evenementenbeleid.
Advies 7: Openbare toiletten, al dan niet in combinatie met een bewaakte fietsenstalling.
Advies 8: Denk aan evenementengas en dus over een kramenplan na.

Onderwerp 4: Ruimtelijke kwaliteit

Wat verstaat de participatiegroep onder Eper karakter?
- Uitstraling: Epe is een dorp en moet een dorp blijven (geen stadse allures). De ruimtelijke kwaliteit zoals die nu is, heeft weinig te bieden. Daarom veel meer zoeken in het groen. De toerist komt voor de natuur en de groene omgeving. Probeer dat zoveel mogelijk door te trekken in de Hoofdstraat, zodat de gevels niet te zien zijn.
- Epe heeft het devies 100% wild. Tijdens corona was er een spoor getrokken van hoefjes van een edelhert. Is dat in de bestrating terug te brengen?
- Karrespoor.
- Epe is een dorp op de Veluwe, breng die Veluwe iets meer het centrum in. Hoeft niet per sé om bomen gaan, maar kan ook door beplanting (stukje hei enz.) of iets anders wat om Epe heen terugkomt in de natuur.
- Herten en zwijnen van hout gemaakt door Welna. Trek dat door naar het dorp, dan heb je gelijk sfeer.
- De keuze van beplanting, verlichting.
- Sprengen, kwelwater.
- Ga leegstand tegen.
Advies 1: Het zou mooi zijn als er een samenwerking tussen de ondernemers ontstaat. Bijvoorbeeld als het gaat om terrassen: kom tot iets gemeenschappelijks zodat het een eenheid wordt. Wel ieder zijn eigen individuele onderneming, maar toch een eenheid.
- Afspraak/actie: Gemeente faciliteert graag, Ertan en Sjoerd maken hier nadere afspraken over.
Advies 2: Het moet dorps zijn, maar ook praktisch begaanbaar. Zo min mogelijk hoogteverschillen en de hoogteverschillen die er wel zijn moeten goed zichtbaar zijn.
Advies 3: Zoek het in het groen, dat is de leidraad of kern voor Epe. Meer schaduw creëren. Wat grote bomen die stapsgewijs door het hele centrum heen staan.
Advies 4: Zo licht mogelijke kleur in bestrating hanteren. Dat fleurt alles op en heeft meer voordelen.
Advies 5: Zorg voor een goede route voor slechtzienden, die gaat nu bijvoorbeeld twee keer over de ring.
Advies 6: Faciliteer dat ondernemers bladafval kwijt kunnen. En kijk wat er gedaan kan worden aan plak dat vanaf bomen komt.
Advies 7: Hergebruik bestaand materiaal.
- Reactie gemeente: De gemeente heeft als uitgangspunt meegegeven dat bestaand materiaal zoveel mogelijk hergebruikt wordt. Dat hoeft niet per sé binnen dit plangebied.
Advies 8: Zorg voor (meer) ondergrondse containers voor bedrijfsafval.
Advies 9: Scherm lelijke gevels af met groen.
Advies 10: Doe iets aan de Scheutersstraat.
Idee: Damborden of schaakborden – hoort ook bij spelen en bewegen
- Afspraak/actie: Komt 28 oktober ter sprake.

Onderwerp 5: Bomen

Advies 1: Maak winkels niet onzichtbaar. Functie van de Hoofdstraat is winkelstraat.
Advies 2: Breng de Veluwe in de Hoofdstraat. Zorg daarbij voor eenheid en herkenbaarheid. Pleinen kunnen binnen die eenheid een eigen karakter hebben.
Advies 3: Behoud bestaande bomen en voeg 'robuuste’ bomen toe. Let op het type bomen, wat ze nodig hebben en welke voor- en nadelen ze hebben.
Advies 4: Laat de keuze voor bomen en beplanting aan de experts over.
Advies 5: Gebruik de leilindes om gevels af te schermen.
Advies 6: Verplaats leilindes waar de looproutes te smal zijn.
Advies 7: Speel met de leilindes, zorg voor afwisseling en daag mensen uit van de ene naar de andere kant van de straat te lopen.
Advies 8: Haal de door de Ondernemersvereniging verlichte bomen niet weg. Ondernemersvereniging is voornemens meer bomen van verlichting te voorzien.
- Afspraak/actie: Inzichtelijk maken om welke bomen dit gaat.
Vraag 1: Kunnen we ook wat doen met verticaal groen en groen op daken?

Onderwerp 6: Functies in stroken of vakken

Advies 1: Neem uitstallingen van winkels ook mee als mogelijke functie voor in de vakken en stroken.
Advies 2: Zorg dat het gebied doorkruisbaar is en mensen heen en weer kunnen lopen.
Advies 3: Eenduidigheid in uitstallingen en reclame-uitingen van winkels.
- Afspraak/actie: Gemeente en ondernemers samen over nadenken.
Advies 4: Laat ook bij de inrichting met groen de voetganger centraal staan, juist nu de auto eruit gaat (STOP-principe). Loopruimte blijft belangrijk.
Vraag 1: Is er een gemeentelijk beleid t.a.v. de gevels en de terrassen?
Advies 5: Breng in de beplanting in stroken of vakken (ondergroei) Veluwse beplanting aan. Hier meer mogelijkheden dan bij bomen.
Advies 6: Pas de stroken en vakken op plekken toe waar het breder is.
Advies 7: De stroken en vakken moeten wel veilig zijn, dus let op hoogteverschillen, obstakels, randen etc.
Advies 8: Vertel aan de hand van de (Veluwse) beplanting ook het verhaal van Epe en de Veluwe. Laat het leven.
Vraag 2: In hoeverre is gekeken naar de jeugd (de toekomst)? Wat verwachten de jongeren in het centrum te zien, zodat zij ook een fijne verblijfsruimte hebben?
- Reactie gemeente: Met de jongerenwerkers gesproken om met hen iets te organiseren als we net iets verder zijn in het ontwerp.

Onderwerp 7: Water

Advies 1: Geef de waterpomp een mooie plek. Bijvoorbeeld in de buurt van een terras in combinatie met spelen/jeugd (spelaanleiding - voorbeeld Vlieland). Dat kan voor een stuk verbinding zorgen.
Advies 2: Maak te dorpse beek zichtbaar, symbolisch. Is ook historische verwijzing. Vertel het verhaal.
Advies 3: Veluwe naar het dorp te halen: naast het Veluwse groen, zijn er ook sprengen en beken.
Advies 4: Let op veiligheid voor zowel fietser als voetganger: Overdwars is geen probleem, maar in de lengterichting wel. Een goot is vragen om ongelukken. (Goed voorbeeld hoe het wel kan: in Apeldoorn bij het stadhuis).
Advies 5: Zorg dat de manier waarop je water afvoert en bergt niet volgegooid wordt met peuken en ander afval.
Advies 6: Gebruik het regenwater ook vooral om planten te bewateren.
Advies 7: Maak de waterpartij bij KEK groter en knap deze op. Mogelijk ook plek voor de globe? (valt buiten plangebied)
- Reactie gemeente: Zijn we mee bezig.
Advies 8: Het waterkunstwerk dat bij Cornelis staat, heeft betekenis en kan worden verplaatst.
Advies 10: Waterberging moet voldoende zijn en functioneren.
Advies 11: Maak watertappunten. Bijvoorbeeld bij fietsenstallingen en de pomp.

Onderwerp 8: Beweeg- en spelaanleiding

Advies 1: In betonnen tegels een klein reliëfje maken met allerlei sporen van dieren, bomen o.i.d. Daarmee zet je een soort route uit of markeer je plekken mee.
Advies 2: Zoek iets waarin je onderscheidend bent, iets origineels, dat aansluit bij de Veluwe. Eigenheid en eenvoud.
Zoek er één thema uit. Spoorzoeken wordt genoemd (en door iedereen omarmd) Iedereen (VVV, ondernemers, bewoners, bezoekers, kinderen) heeft daar wat aan. Dan heb je herkenbaarheid en originaliteit (geen kopie van andere dorpen). Werk dit overal in uit, is combinatie van advies 1 en 2.
Advies 3: Zorg voor goede (uitnodigende) zitplekken die qua uitstraling passen bij de rest van de inrichting en het meubilair.
Advies 4: Zet prullenbakken naast de banken. En voldoende prullenbakken.
Advies 5: Schakel Eper (Veluwse) ontwerpers in voor het straatmeubilair. Niet zoeken uit een catalogus.
Advies 6: Inrichting en spelen kun je combineren; maak het multi-inzetbaar.
Advies 7: Schaakbord/dambord. Dat mensen zelf hun stenen meenemen.
Advies 8: Blijf uit de buurt bij alles wat modegevoelig is; kies voor tijdloos.
Vraag 1: Is gratis Wifi iets wat onderzocht kan worden?

Onderwerp 9: Toezicht & handhaving en Beheer & onderhoud

Idee: kunnen we de straatvegers weer terugbrengen? Niet om het werk over te nemen maar zichtbaarheid, sociale controle, dorps.
Idee: Bemensing van fietsenstallingen door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Maak combinatie met vvv en fietsenmaker.
Advies 1: Zorg dat het voor gebruikers helder is wat wel en niet kan en mag.
Dat helpt ook om elkaar erop aan te spreken.
Vraag 1: bestaat het zakkenrollerspreventieteam nog? Dat werkte ook op andere manieren preventief.
- Reactie gemeente: dit bestaat nog.
Advies 2: Beheer en onderhoud is ver onder de maat in Epe. Enkele voorbeelden: Bladblazen 6-wekelijks, leilindes vaker snoeien, papieren, peuken, rotzooi enz. ligt er en wordt niet opgeruimd. Hierin is winst te behalen. Zorg dat het niveau van beheer en onderhoud aansluit bij de kwaliteit en ambities van het nieuwe ontwerp.
- Reactie gemeente: We zijn daar inderdaad mee bezig. Bij een nieuwe inrichting hoort ook een passend onderhoudsniveau. We zijn als gemeente bezig met Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR); dat is nu in ontwikkeling. Uiteindelijk moet de raad daar nog wel een besluit over nemen.
Vraag 2: Kan de gemeente niet nu al starten met het opschroeven van beheer en onderhoud?
Advies 3: Zorg dat ondernemers en bewoners hun bladafval kwijt kunnen.
Vraag 2: In hoeverre is dit onderwerp sturend voor het ontwerp voor Odin?
- Reactie gemeente: Je kunt beheerbewust ontwerpen en ontwerpbewust beheren. Aan de hand van het schetsontwerp wordt hierover door Odin en de beheerders over gesproken.